Kredi erken kapama nedir?
Kredi erken kapama, vadesi henüz dolmamış bir kredinin kalan borcunun tek seferde ödenmesidir. Türkiye’de 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a göre tüketiciler kredilerini istedikleri zaman kısmen veya tamamen erken ödeyebilir; banka bunu reddedemez. Erken ödemede banka, ödenmeyen gelecek dönem faizlerini ve bunlara bağlı vergileri tahsil edemez. Yani yalnızca kalan anaparayı ödersiniz.
Erken kapama tutarı nasıl hesaplanır?
Eşit taksitli kredilerde her taksit, faiz ve anapara bölümünden oluşur. İlk aylarda taksitlerin büyük kısmı faizdir; vade ilerledikçe anapara payı artar. Erken kapamada ödenecek tutar, son ödenen taksitten sonraki kalan anaparadır.
Kalan anapara (k taksit sonra) = P × [(1+r)ⁿ − (1+r)ᵏ] ÷ [(1+r)ⁿ − 1]
Burada P kredi tutarı, n vade, k ödenen taksit sayısı ve r vergiler dahil aylık faiz oranıdır. İhtiyaç ve taşıt kredilerinde faiz üzerinden %15 BSMV ve %15 KKDF alındığından r = faiz × 1,30’dur. Konut kredileri bu vergilerden muaftır.
Örnek: 300.000 ₺, aylık %3,49 faiz, 36 ay vadeli ihtiyaç kredisi; 12 taksit ödendikten sonra kapatılırsa:
Vergili aylık oran %4,537 → Taksit ≈ 17.066 ₺. 12. taksitten sonra kalan anapara ≈ 246.464 ₺. Kalan 24 taksitin toplamı ≈ 409.575 ₺ olduğundan erken kapamayla yaklaşık 163.000 ₺ faiz ve vergi ödenmemiş olur.
Erken ödeme tazminatı (kapama cezası) var mı?
| Kredi türü | Erken ödeme tazminatı |
|---|---|
| İhtiyaç, taşıt ve diğer tüketici kredileri | Alınamaz |
| Konut kredisi – sabit faiz, kalan vade 36 ay veya az | Erken ödenen tutarın en fazla %1’i |
| Konut kredisi – sabit faiz, kalan vade 36 aydan fazla | Erken ödenen tutarın en fazla %2’si |
| Konut kredisi – değişken faiz | Alınamaz |
| Ticari / KOBİ kredileri | Sözleşmeye göre (6502 kapsamı dışında) |
Konut kredilerinde tazminat ancak sözleşmede hüküm varsa istenebilir ve tüketiciye yapılan toplam faiz indirimini aşamaz.
Krediyi erken kapatmak mantıklı mı?
- Kredinin ilk yarısında kapatmak, faiz tasarrufu açısından en avantajlı dönemdir; son taksitlere yaklaştıkça taksitler çoğunlukla anaparadır ve kazanç azalır.
- Alternatif getiri: Elinizdeki parayı vadeli mevduatta değerlendirirseniz kazanacağınız net faizi mevduat faizi hesaplama ile karşılaştırın. Kredi faizi (vergiler dahil) mevduatın net getirisinden yüksekse kapatmak genellikle daha kazançlıdır.
- Acil durum fonu: Tüm birikiminizi krediye yatırmadan önce birkaç aylık giderinizi kenarda bırakın.
- Kısmi erken ödeme: Tamamını kapatamıyorsanız ara ödeme yaparak taksit tutarını veya vadeyi düşürebilirsiniz.
Yeni bir kredinin taksitlerini hesaplamak için kredi hesaplama, birden fazla borcu planlamak için borç kapatma hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Kaçıncı taksitte kapatırsanız ne kadar kazanırsınız?
Yukarıdaki örnek krediyle (300.000 ₺, aylık %3,49 faiz, 36 ay, BSMV ve KKDF dahil taksit ≈ 17.066 ₺) krediyi farklı zamanlarda kapatmanın sonucu:
| Kapatma zamanı | Ödenecek kalan anapara | Kapatmazsanız ödeyeceğiniz | Kazancınız |
|---|---|---|---|
| 6. taksitten sonra | 276.774 ₺ | 511.969 ₺ | 235.195 ₺ |
| 12. taksitten sonra | 246.464 ₺ | 409.575 ₺ | 163.112 ₺ |
| 18. taksitten sonra | 206.907 ₺ | 307.181 ₺ | 100.274 ₺ |
| 24. taksitten sonra | 155.285 ₺ | 204.788 ₺ | 49.502 ₺ |
| 30. taksitten sonra | 87.917 ₺ | 102.394 ₺ | 14.476 ₺ |
Tablo, erken kapamanın kazancının vade ilerledikçe hızla azaldığını gösteriyor: ilk yılın sonunda kapatmak yaklaşık 163.112 ₺ kazandırırken, son yarıyılda kazanç 14.476 ₺’ye iner.
Kısmi ödeme: vadeyi mi kısaltmalı, taksiti mi düşürmeli?
Aynı krediye 12. taksitten sonra 100.000 ₺ ara ödeme yaptığınızı düşünelim. Kalan borç 246.464 ₺’den 146.464 ₺’ye iner ve banka size iki seçenek sunar:
| Seçenek | Yeni taksit | Kalan vade | Kalan faiz + vergi |
|---|---|---|---|
| Taksit aynı kalsın, vade kısalsın | 17.066 ₺ | yaklaşık 12 ay | 43.299 ₺ |
| Vade aynı kalsın, taksit düşsün | 10.141 ₺ | 24 ay | 96.931 ₺ |
Vadeyi kısaltmak bu örnekte yaklaşık 53.631 ₺ daha az faiz ödetir. Taksiti düşürmek ise aylık bütçenizi rahatlatır. Bütçeniz mevcut taksiti kaldırabiliyorsa vadeyi kısaltmak genellikle daha kazançlıdır.