Bileşik faiz, kazanılan faizin anaparaya eklenerek bir sonraki dönemde hem anapara hem de birikmiş faiz üzerinden yeniden faiz kazanılmasıdır. Kısaca "faizin faizi" olarak da bilinir. Bu mekanizma, zamanla kümülatif bir büyüme etkisi yaratır ve uzun vadede olağanüstü sonuçlar doğurabilir.
Albert Einstein'a atfedilen (tartışmalı olsa da yaygın) bir söz şöyle der: "Bileşik faiz, dünyanın sekizinci harikasıdır. Onu anlayan kazanır, anlamayan öder." Bu söz abartılı olsa da bileşik faizin uzun vadedeki gücünü çok iyi özetlemektedir.
Kaynaklar
Bileşik Faiz Formülü
A= P × (1 + r/n)^(n×t)
A = Vade sonu toplam tutar P = Başlangıç anaparası r = Yıllık faiz oranı (ondalık: %30 → 0,30) n = Yılda bileşikleme sayısı (aylık=12, yıllık=1, günlük=365) t = Süre (yıl)
Örnek: 100.000 ₺ · %40 yıllık · Aylık bileşik (n=12) · 5 yıl
A = 100.000 × (1 + 0,40/12)^(12×5) = ~551.845 ₺
Basit Faiz vs Bileşik Faiz Farkı
100.000 ₺ başlangıç anaparası, %30 yıllık faiz, 5 yıl:
Yıl
Basit Faiz (₺)
Yıllık Bileşik (₺)
Aylık Bileşik (₺)
Fark (₺)
1. Yıl
130.000
130.000
134.489
+4.489
2. Yıl
160.000
169.000
180.874
+20.874
3. Yıl
190.000
219.700
243.346
+53.346
4. Yıl
220.000
285.610
327.228
+107.228
5. Yıl
250.000
371.293
440.213
+190.213
Not: Tablodaki değerler örnek amaçlıdır.
72 Kuralı — Paranız Ne Zaman İkiye Katlanır?
72 Kuralı, yatırımınızın bileşik faizle kaç yılda iki katına çıkacağını saniyeler içinde tahmin etmenizi sağlayan pratik bir formüldür:
İkiye Katlanma Süresi (yıl)≈ 72 ÷ Yıllık Faiz Oranı (%)
%30 faiz: 72 ÷ 30 = 2,4 yıl %40 faiz: 72 ÷ 40 = 1,8 yıl %10 faiz: 72 ÷ 10 = 7,2 yıl
Not: Kural, aylık bileşik faiz için %30 civarına kadar %1 hata payıyla çalışır.
Reel Getiri: Enflasyondan Arındırılmış Kazanç
Türkiye'de yüksek enflasyon ortamında nominal getiri ile reel getiri arasındaki fark kritiktir. %40 faiz getirisi elde etseniz bile yıllık enflasyon %25 ise gerçek (reel) kazancınız çok daha düşüktür.
Türkiye'deki bankaların büyük çoğunluğu vadeli mevduat hesaplarında teknik olarak basit faiz uygular; ancak vade yenileme yoluyla bileşik faiz etkisinden yararlanılabilir. Hesap yenilendiğinde elde edilen faiz anaparaya eklenir ve bir sonraki vadede daha büyük anapara üzerinden faiz hesaplanır.
Stopaj (Gelir Vergisi Tevkifatı): 2026 yılı itibarıyla TL vadeli mevduat faiz gelirlerinde stopaj oranları şöyle uygulanmaktadır:
Yatırımcı açısından bileşik faiz her zaman daha avantajlıdır. Kısa vadede fark küçük görünse de süre uzadıkça aradaki makas dramatik biçimde açılır. Örneğin %30 faizle 100.000 ₺ yatırımı 5 yılda basit faizde 250.000 ₺ yaparken, aylık bileşik faizde yaklaşık 440.000 ₺'ye çıkar. 10 yılda ise fark 100.000 ₺'yi aşar.
Düzenli aylık katkı, bileşik faizin gücünü önemli ölçüde artırır. Örneğin 10.000 ₺ başlangıç anaparası, %30 faiz ve 20 yıl vadede aylık katkısız 190.049 ₺ yaparken, ayda 1.000 ₺ katkıyla bu rakam 13 milyon ₺'yi aşabilir. Küçük ama düzenli katkılar uzun vadede çok büyük fark yaratır.
Bileşik faiz etkisinden yararlanabileceğiniz başlıca araçlar: vadeli mevduat (vade yenileme yoluyla), tahvil ve bono fonları (faiz geliri yeniden yatırılır), hisse senedi fonları (temettü yeniden yatırımı ile), BES (Bireysel Emeklilik Sistemi), borsa yatırım fonları (ETF/BYF) ve kripto para (staking ile). Her birinin risk-getiri profili farklıdır.
Bileşik faiz hesaplamak özellikle şu durumlarda kritik öneme sahiptir: emeklilik planlaması, uzun vadeli mevduat veya fon yatırımı kararları, kredi geri ödeme planları (kredi de bileşik faizle büyür!), düzenli birikim hedefi belirleme ve enflasyona karşı reel servetin korunması.
Türk bankaları teknik olarak vadeli mevduatta basit faiz uygular; ancak her vade sonunda anaparaya faiz eklenerek hesap yenilendiğinde bileşik faiz etkisi ortaya çıkar. Gerçek anlamda sürekli bileşik faiz; yatırım fonları, BES hesapları ve bazı özel mevduat ürünlerinde uygulanmaktadır. Hesaplama yaparken stopaj etkisini (vadeye göre %10–%17,5) mutlaka göz önünde bulundurun.
Bileşik faiz, kazanılan faizin anaparaya eklenerek bir sonraki dönemde faiz üzerinden de faiz kazanılmasıdır. Yani 'faizin faizi' alınır. Basit faizden farkı, her dönem artan anapara üzerinden hesaplanmasıdır. Bu özellik, uzun vadede çok güçlü bir birikim etkisi yaratır.
A = P × (1 + r/n)^(n×t). P: Başlangıç anapara, r: Yıllık faiz oranı (ondalık), n: Yılda bileşikleme sayısı (aylık=12, yıllık=1, günlük=365), t: Süre (yıl). Düzenli katkı için: A = P×(1+r/n)^(n×t) + PMT × [((1+r/n)^(n×t) − 1) / (r/n)].
72 Kuralı, yatırımınızın bileşik faizle ne kadar sürede iki katına çıkacağını hızlıca tahmin etmenizi sağlar. Formül: İkiye Katlanma Süresi ≈ 72 ÷ Yıllık Faiz Oranı (%). Örnek: %30 yıllık faiz → 72 ÷ 30 = 2,4 yıl.
Yatırımcı açısından aylık bileşik faiz daha avantajlıdır. Faiz daha sık (her ay) anaparaya eklendiğinde toplam getiri artar. Aynı yıllık %30 faiz oranında yıllık bileşik 100.000 TL → 130.000 TL yaparken, aylık bileşik → yaklaşık 134.489 TL yapar.
2026 yılı itibarıyla Türk Lirası vadeli mevduat hesaplarında stopaj (gelir vergisi tevkifatı) vade süresine göre %10 ile %17,5 arasında değişmektedir. 6 aya kadar vadeler için %17,5, 6 ay–1 yıl arası için %15, 1 yıldan uzun vadeler için %10 stopaj uygulanır. Bileşik faiz hesaplama araçları genellikle brüt getiri gösterir; net getiri için stopajı düşmeniz gerekir.
Yasal Uyarı: Bu araç bilgilendirme amaçlıdır. Gerçek yatırım getirisi faiz oranı dalgalanmaları, vergi kesintileri ve piyasa koşullarına göre değişir. Yatırım kararları için bir finansal danışmana danışmanız önerilir.